AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI
DİL SƏNAYESİ: İMKANLAR, PERSPEKTİVLƏR VƏ PROBLEMLƏR
Əliquliyev Rasim M., Mahmudov Rasim Ş.

Məqalədə dil sənayesinin mahiyyəti, xüsusiyyətləri, müasir vəziyyəti və perspektivləri araşdırılır. İnformasiya cəmiyyətində dil xidmətlərinin rolu göstərilir. Dil sənayesi biliklər iqtisadiyyatının mühüm sahəsi kimi xarakterizə olunur. Eləcə də, dil sənayesinin əsas seqmentləri təsnifatlandırılır, onların xarakterik xüsusiyyətləri şərh edilir. İqtisadiyyatda dil sənayesi hesabına formalaşan linqvistik kommunikasiyanın əhəmiyyəti analiz olunur. Dil sənayesində informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının tətbiqinin perspektivləri göstərilir. Elmi innovasiya iqtisadiyyatında dil faktorunun rolu müəyyən edilir. Dil sənayesinin aparıcı seqmentlərindən biri olan xarici dil tədrisinin iqtisadiyyatı şərh olunur. Qlobal ünsiyyət dilinin gələcək perspektivləri və onun dil sənayesinin inkişafına təsiri araşdırılır. Həmçinin Azərbaycanda dil sənayesinin mövcud vəziyyəti tədqiq edilir və ölkəmizdə bu sahənin inkişafına dair təkliflər irəli sürülür (səh.3-26).

Açar sözlər:dil sənayesi, biliklər iqtisadiyyatı, linqvistik kommunikasiya, linqvistik texnologiyalar, maşın tərcüməsi, tərcümə bazarı, xarici dilin tədrisi.
Ədəbiyyat
  • World population, http://www.worldometers.info
  • World languages by country, http://www.internetworldstats.com/languages.htm
  • United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division, http://www.un.org/en/development/desa/population/publications/mortality/child-mortality-report-2017.shtml
  • English proficiency ındex, http://www.ef.com/az/epi
  • http://monitor.icef.com/?s=English+economics&submit=Search
  • DePalma D.A., Pielmeier H., Henderson S., Stewart R.G. The Language Services Market: 2016, Common Sense Advisory, Inc, 2016, 342 p.
  • International Monetary Fund, A Shifting Global Economic Landscape, http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/update/01
  • WSIS, “Declaration of Principles”, Geneva, 12 December 2003, http://www.itu.int/net/wsis/docs/geneva/official/dop.html
  • WSIS, Tunıs Agenda For The Informatıon Socıety, Tunıs, 18 November 2005, http://www.itu.int/net/wsis/docs2/tunis/off/6rev1.html
  • Abid A. UNESCO and the World Summit on the Information Society / 68th IFLA Council and General Conference, 2002, 18-24 August, 25 p., http://files.eric.ed.gov/fulltext/ED472847.pdf
  • Махлуп Ф. Производство и распространение знаний в США, М., Прогресс, 1966, 462 с
  • Cader H.A. The Evolution of the Knowledge Economy // JRAP, 2008, No 38(2), pp. 117-129.
  • Colombo M.G., Grilli L., Piscitello L. Science and Innovation Policy for the New Knowledge Economy, Edward Elgar Publishing, 2011, 208 p.
  • Иванов С.В. Теоретические основы формирования экономики знаний // Социально-экономические явления и процессы, 2011, №8 (030), с.85-91.
  • Базылев Н.И., Грибанова Н.Л. «Новая экономика», ее движущие силы и тенденции развития // Проблемы современной экономики, 2006, № 1(17), http://www.meconomy.ru
  • Cader H.A. The Evolution of the Knowledge Economy // The Journal of Regional Analysis & Policy, 2008, 38(2), pp. 117-129.
  • Hadad Sh. Knowledge Economy: Characteristics and Dimensions // Management Dynamics in the Knowledge Economy, Vol.5, 2017, 2, pp. 203-225.
  • Schricke E. Occurrence of cluster structures in knowledge-intensive services, Karlsruhe, 2013, 29 p.
  • Elsevier, Language Services, http://webshop.elsevier.com/languageservices/
  • Elsevier publishing – a look at the numbers, and more,
  • https://www.elsevier.com/connect/elsevier-publishing-a-look-at-the-numbers-and-more
  • https://www.gala-global.org
  • https://www.lionbridge.com/en-us
  • http://www.transperfect.com
  • Singh N. Localization Strategies for Global E-Business, Cambridge University Press, 2011, 331 p.
  • Globalization and Localization Association, https://www.gala-global.org
  • Esser A., Smith I.R., Bernal-Merino M.A. Media Across Borders: Localising TV, Film and Video Games, Routledge, 2016, 244 p.
  • Skibitska O. The Language of Tourism: Translating Terms in Tourist Texts // Join Translation Journal, October 2015 Issue, http://www.translationjournal.net/October-2015/the-language-of-tourism-translating-terms-in-tourist-texts.html
  • Foreign language services for the travel and tourism industry, https://www.e-kern.com/us/industries/media-tourism/travel-and-tourism.html
  • Crabbe S. Controlling Language in Industry: Controlled Languages for Technical Documents, Springer, 2017, 113 p.
  • Kirsch M., Le M.A. On multi-language software development, cross-language links and accompanying tools: a survey of professional software developers // Journal of Software Engineering Research and Development, 19 April 2017, 5:1, https://jserd.springeropen.com/-articles/10.1186/s40411-017-0035-z
  • Aykin N. Usability and Internationalization of Information Technology, CRC Press, 2016, 392 p.
  • Erreygers G., Jacobs G. Language, Communication and the Economy, John Benjamins Publishing, 2005, 239 p.
  • Mahmudov R.Ş. Genişzolaqlı İnternetin inkişaf perspektivləri: mövcud vəziyyət, problemlər və həlli yolları // İnformasiya cəmiyyəti problemləri, 2014, №1, 21-32.
  • ITU, Impact Of Broadband On The Economy, Telecommunication Development Sector, April 2012, 136 p.
  • British Council, The English Effect, 2013, 24 p.
  • Arcandi J.-L., Grinii F. Language in economic development: Is English special and is linguistic fragmentation bad? // English and Development. Policy, Pedagogy and Globalization, Bristolç 2013, p. 243-266.
  • Coulmas F. Language and Economy, Blackwell, 1992, 377 p.
  • McCormick C. Countries with Better English Have Better Economies // Harvard Business Review, November 15, 2013, https://hbr.org/2013/11/countries-with-better-english-have-better-economies
  • Beadle Sh., Scott D. Languages in Education and Training: Final Country Comparative Analysis, ICF GHK, 2014, 68 p.
  • British Council, Appraisal Report (1934 – 2016), November 2016, 52 p.
  • Internet World Stats, http://www.internetworldstats.com/stats.htm
  • The Language Services Market: 2016, http://www.commonsenseadvisory.com/-AbstractView/tabid/74/ArticleID/36540/Title/TheLanguageServicesMarket2016
  • Qlobal Market İnsights, https://www.gminsights.com/industry-analysis/machine-translation-market-size
  • Sin-wai Ch. The Future of Translation Technology: Towards a World Without Babel, Taylor & Francis, 2016, 316 p.
  • Grand View Research, Machine Translation Market Size & Share, MT Industry Report, 2022, http://www.grandviewresearch.com/industry-analysis/machine-translation-market
  • Rao M.N. Cloud Computing, PHI Learning Pvt. Ltd., 2015, 204 p.
  • DOCEBO, E-learning Market Trends And Forecast 2017-2021, 50 p.
  • TEFL Courses in the United States, https://www.gooverseas.com/tefl-courses/united-states-america
  • Teach English in Canada, https://www.gooverseas.com/teach-abroad/canada
  • Wise Guy Repots, Online Language Learning Market in the US 2017-2021, https://www.wiseguyreports.com/reports/809513-online-language-learning-market-in-the-us-2017-2021
  • Huttner-Koros A. The Hidden Bias of Science’s Universal Language, 2015, https://www.theatlantic.com/science/archive/2015/08/english-universal-language-science-research/400919
  • van Weijen D. The Language of (Future) Scientific Communication // Country trends, Issue 31, November 2012
  • IEEE, 10 most popular programming languages, http://opensourceforu.com/2017/03/most-popular-programming-languages
  • WB, Scientific and technical journal articles, https://data.worldbank.org/indicator/IP.JRN.ARTC.SC?end=2013&start=1981&view=chart
  • http://www.scimagojr.com/countryrank.php
  • OECD and SCImago Research Group (CSIC), Compendium of Bibliometric Science Indicators. OECD, Paris, 2016, 66 p.
  • Gordin M.D. Scientific Babel: How Science Was Done Before and After Global English, University of Chicago Press, 2015, 415 p.
  • Pitte P., Wild A., Autin P. The Language Learning, Sustainability Project 2017, Sprachcaffe Language Sustainability Team, 2017, 24 p.
  • Who Speaks English?, http://www.thehistoryofenglish.com/history_today.html
  • The Times of India, https://timesofindia.indiatimes.com/india/English-edge-Those-who-speak-the-language-fluently-earn-34-more-than-others/articleshow/28414991.cms
  • W3Techs, Usage of content languages for websites, https://w3techs.com/technologies/overview/content_language/all
  • Internet World Stats, Internet World Users by Language, http://www.internetworldstats.com/stats7.htm
  • New Horizons English, English Language Teaching Market Leaders, https://www.newhorizonsenglishfranchise.com/signals-of-growth-in-the-english-language-teaching-franchise-business
  • World Economic Forum, The world’s 10 biggest economies in 2017, https://www.weforum.org/agenda/2017/03/worlds-biggest-economies-in-2017
  • British Council, Languages for the Future, 2013, 48 p.
  • Ricento T. Political Economy and English as a “Global” Language // Critical Multilingualism Studies, 2012, Vol 1, No 1, pp. 31-56.
  • Xiao J., Niannian Z. Chinglish in the oral work of non-English majors // CELEA Journal, 2006, Vol. 29, No. 4, pp.15-20.
  • Richler H. Global Mother Tongue: The Eight Flavours of English, Véhicule Press, 2006, Language Arts & Disciplines, 169 p.
  • Pak J. Is English or Mandarin the language of the future?, BBC News, Kuala Lumpur, 22 February 2012, http://www.bbc.com/news/magazine-17105569
  • Kassteen J. Global Trends in Foreign Language Demand and Proficiency, http://studenttravelplanningguide.com/global-trends-in-foreign-language-demand-and-proficiency
  • http://www.president.az/articles/4668/print
  • https://azertag.az/xeber/Krimda_kechirilen_dil_festivalinda_Azerbaycan_dilinin_teqdimati_olmusdur-17655
  • http://www.respublica-news.az/index.php/muesahib-l-r/item/13024-mustaegillik-doevrundae-azaerbaydzanda-dil-siyasaeti
  • “Azərbaycanda dövlət dili haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu, 30 sentyabr 2002-ci il, http://www.meclis.gov.az/?/az/legislation
  • “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərman, 18 sentyabr 2001-ci il, http://www.e-qanun.az/framework/3568
  • Dünya ədəbiyyatının görkəmli nümayəndələrinin əsərlərinin Azərbaycan dilində nəşr edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikas; Prezidentinin Sərəncamı, 24 avqust 2017-ci il, http://www.e-qanun.az/framework/doc/13796
  • http://www.aztc.gov.az/az/10
  • Azərbaycan dilinin qloballaşma şəraitində zamanın tələblərinə uyğun istifadəsinə və ölkədə dilçiliyin inkişafına dair Dövlət Proqramı, 9 aprel 2013-cü il, http://www.az.president.az/articles/7744
  • http://www.vergiler.az/art-view/2917/
  • http://www.heritage.gov.az/news-details?id=347
  • http://www.justice.gov.az
  • http://www.edu.gov.az