AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI
UŞAQLARIN İNTERNET TƏHLÜKƏLƏRİNDƏN QORUNMASINDA QANUNVERİCİLİKDƏN İRƏLİ GƏLƏN TEXNOLOJİ VƏZİFƏLƏR HAQQINDA
Ocaqverdiyeva Sabirə S.

Uşaqların İnternet mühitində təhlükəsizliyinin təmin olunması bu gün dünyada informasiya təhlükəsizliyinin vacib məsələlərindəndir. Hər bir dövlət gələcək nəslin daha sağlam və yararlı vətəndaş olmasında maraqlıdır. Məqalədə uşaqların İnternet mühitində qarşılaşdığı təhlükələr analiz edilərək müəyyənləşdirilmiş, uşaqların informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması ilə əlaqədar beynəlxalq və ölkədaxili tədbirlər, normativ sənədlər və qanunlar araşdırılmışdır. Müvafiq qanunvericilik aktlarından irəli gələn texnoloji vəzifələr müəyyənləşdirilmişdir. Uşaqların zərərli informasiyadan qorunmasını daha səmərəli şəkildə təmin etmək üçün texnoloji tədbirlərin görülməsinə dair təkliflər işlənmişdir (səh.108-116).

Açar sözlər:uşaqların təhlükəsizliyi, zərərli informasiya, kiberzorakılıq, kiberdələduzluq, İnternet asılılıq, fişinq.
DOI : 10.25045/jpis.v10.i2.11
Ədəbiyyat
  • Воробьев Г.А. Безопасность детей и молодежи в современной цифровой среде: угрозы и методы защиты, http://www.pglu.ru
  • Global kids online Argentina, http://www.globalkidsonline.net
  • Global kids online Serbia, http://www.globalkidsonline.net
  • Лаборатории Касперского. https://www.kaspersky.ru
  • Ocaqverdiyeva S.S. İnternet mühitində uşaqların təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məsələləri // İnformasiya cəmiyyəti problemləri, 2018, N: 1. s. 99-107.
  • Котова С.А. Дети в интернете: контентные и коммуникационные риски / Поведение риска: современные направления исследования и профилактики Материалы Международной научно-практической конференции 24 февраля 2012, c. 232-245.
  • Солдатова Г., Зотова Е., Лебешева М., Шляпников В. Интернет: возможности, компетенции, безопасность Методическое пособие для работников системы общего образования, Москва, 2013, 167 ст.
  • Cenat, Blais M., Lavoie F, Caron P., Hebert M. Сyberbullying victimization and substance use among Quebec high schools students: The mediating role of psychological distress // Computers in human behavior, vol. 89, 2018, pp. 207-212.
  • Samantha C., Sarah B., Elizabeth G.. Sexual grooming of children: Review of literature and theoretical considerations // Journal of Sexual Aggression, 2006, Vol. 12, pp. 287-299.
  • Əliquliyev R.M., Mahmudov R.Ş. İnformasiya asılılığı problemləri və onlarla mübarizə yolları, Ekspress-informasiya, İnformasiya Texnologiyaları nəşriyyatı, Bakı, 2009, 62 s.
  • Hong J. The state of phishing attacks // Communications of the ACM, 2012, vol. 55, №1, pp. 74-81.
  • Child Online Protection, http://www.itu.int/en/cop/Pages/default.aspx
  • Directive 2013/34/EU - EUR-Lex - Europa EU, http://www.eur-lex.europa.eu
  • Children's Internet Protection Act (CIPA), https://www.fcc.gov
  • Safer İnternet programme, http://saferinternet.org
  • Better İnternet for kids, http://www.betterinternetforkids.eu/web/portal/home
  • COPPA - Children's Online Privacy Protection Act, http://www.coppa.org/coppa.htm
  • Adam Walsh Child Protection and Safety Act, http://www.ncsl.org
  • Internet censorship in Germany, http://www.en.wikipedia.org
  • Executive Summary Italy, https://www.ecpat.org
  • Закон Республики Беларусь “О правах ребенка”, http://www.pravo.by
  • Закон Республики Казахстанa “О защите детей от информации, причиняющей вред их здоровью и развитию” (не введен в действие), http://online.zakon.kz
  • Republic Of Lithuania Law On The Protection Of Minors Against The Detrimental Effect Of Public Information, http://www.e-eimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAD/TAIS.363137
  • Защита детей от информации, которая может причинить вред их здоровью и развитию, http://www.pravo.by
  • “İnformasiya, informasiyalaşdırma və informasiyanın mühafizəsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu, http://www.e-qanun.gov.az/framework/3525
  • “İnformasiya əldə etmək haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu,
    http://www.e-qanun.az/framework/11142
  • “Fərdi məlumatlar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu, http://www.e-qanun.gov.az
  • Azərbaycan Respublikasında informasiya cəmiyyətinin inkişafına dair 2014-2020-ci illər üçün Milli Strategiya, http://president.az
  • “Telekommunikasiya haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişikliklər edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu, 29 aprel 2016-cı il, http://www.e-qanun.az/framework/32956
  • “Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu, http://www.president.az/articles/30815