AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI
QLOBAL KİBERTƏHLÜKƏSİZLİK KONVENSİYASININ ZƏRURİLİYİ VƏ YA BUDAPEŞT KONVENSİYASININ QLOBAL STANDARTA ÇEVRİLMƏSİ İMKANLARI
Məmmədov Bəxtiyar N., Əsgərova Aysel N.

Dövlətlərin coğrafi sərhədlərini aşmış kibercinayətkarlıqla mübarizənin effektiv olması və kiberməkanda təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün qlobal çoxtərəfli saziş və ya konvensiyanın olması zəruridir. Avropa Şurası çərçivəsində qəbul edilmiş və artıq 10-cu ildir ki, qüvvədə olan Budapeşt Konvensiyası regional xarakter daşıması, kiberməkanda yeni təhdidləri əhatə etməməsi və digər səbəblərdən qənaətbəxş hesab edilmir. Bir sıra dövlətlər BMT çərçivəsində yeni qlobal kibertəhlükəsizlik konvensiyasının işlənib hazırlanması təşəbbüsü ilə çıxış edir.Bu araşdırmalarda Budapeşt Konvensiyasının üstünlükləri və çatışmazlıqları təhlil edilir, qlobal kibertəhlükəsizlik konvensiyası üzərində razılığa gəlinməsi ilə bağlı dünyanın aparıcı dövlətləri arasında yaranmış fikir ayrılıqlarına nəzər salaraq, hadisələrin gələcək inkişafı üzrə proqnoz və mümkün həll yolları təklif edilir. (səh. 3-9)

Açar sözlər:kibertəhlükəsizlik, kibercinayətkarlıq, kiberməkan, Budapeşt Konvensiyası, qlobal kibertəhlükəsizlik konvensiyası
Ədəbiyyat
  • Wall D. S. The Transformation of Crime in the Information Age, 2007, Wiley, 2007, 288 p.
  • http://bakutel.az/2013/?l
  • Speech by ITU Secretary-General, Dr Hamadoun I. Touré , Global Cybersecurity Cooperation: Challenges and Visions Opening Ceremony Opening Speech, 02 December 2013, Baku, Azerbaijan, http://www.itu.int/en/osg/speeches/Pages/2013-12-02.aspx
  • Secretary-General's video message to the Seoul Conference on Cyberspace, Seoul, Republic of Korea, 17 October 2013, http://www.un.org/sg/statements/?nid=7209 l
  • Key messages - Octopus Conference 2013 Strasbourg, 4-6 December 2013, http://www.coe.int/t/dghl/cooperation/economiccrime/Source/Cybercrime/Octopus2013/2571Octo2013_keymessages_v3short.pdf
  • Convention on Cybercrime, Budapest, 21 November 2011, http://conventions.coe.int/ Treaty/en/Treaties/Html/185.htm http://www.conventions.coe.int/Treaty/Commun/ChercheSig.asp?NT=185&CM=&DF=&CL=ENG
  • “Kibercinayətkarlıq haqqında” Konvensiyanın Təsdiq edilməsi barədə Azərbaycan Respublikasının Qanunu, 30 sentyabr 2009-cu il, http://www.cert.az/konvensiya.html
  • Резолюции Генеральной Ассамблеи, http://www.un.org/ru/development/ict/res.shtml
  • Report of the Tunis phase of the World Summit on the Information Society, Tunis, Kram Palexpo, 16-18 November 2005, http://www.itu.int/wsis/docs2/tunis/off/pdf
  • ITU Global Cybersecurity Agenda (GCA) High-Level Experts Group (HLEG) Global Strategic Report, http://www.cybercrimelaw.net/documents/Chairmans_Report.pdf
  • Draft International Convention To Enhance Protection from Cyber Crime and Terrorism, http://www.stanford.edu
  • Draft African Union Convention on the establishment of a credible legal framework for cyber security in Africa, http://www.au.int/en/cyberlegislation
  • Смирнов А.И. Геополитические вызовы информационной безопасности, http://www.нииглоб.рф
  • Yılmaz S. “Enhancing international cybersecurity: Will the UN reach a deal?” September 23, 2013, http://www.nationmultimedia.com
  • Clarke R.A., Knake R. Cyber War: The Next Threat to National Security and What to Do About It, HarperCollins Publishers, 2010, 304 p.
  • Baldor C.L. “Cyber weaknesses should deter US from waging war” 11 July 2011, http://www.nbcnews.com
  • Contribution of the Secretary General of the Council of Europe to the Twelfth United Nations Congress on Crime prevention and criminal justice Salvador, Brazil, 12-19 April 2010, http://www.coe.int