AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI
YAŞIL HESABLAMALAR: MÜASİR VƏZİYYƏTİ, PROBLEMLƏRİ VƏ PERSPEKTİVLƏRİ
Mehdiyev Orxan Ş.

Məqalədə yaşıl hesablamaların müxtəlif aspektləri, müasir vəziyyəti və inkişaf perspektivləri araşdırılır. Araşdırmalar göstərir ki, insanı əhatə edən ətraf mühit antropogen və texnogen təsirlərə məruz qalmaqda davam edir. Yer kürəsi kiçik, orta və böyük sənaye müəssisələrinin inkişafı səbəbindən qlobal istiləşmə və karbon dioksid qazının artan emissiyası ilə üzləşir. Müasir cəmiyyətin hərəkətverici qüvvəsinə çevrilən İKT-nin enerji sərfiyyatı və onların istehsalında istifadə olunan zəruri təbii xammalın miqdarı hər gün artır. Məqalədə bu problemə diqqət yetirmək və ətraf mühitin qorunmasına yönəldilmiş həllər təklif etmək üçün yaşıl hesablamalar çox vacib amil kimi tədqiq olunmuş və müvafiq tövsiyələr verilmişdir (səh.118-126).

Açar sözlər:ekologiya, yaşıl hesablamalar, enerji effektivliyi, karbon izi.
Ədəbiyyat
  • Williams M. R. The origins, uses, and fate of the EDVAC // IEEE Annals of the History of Computing, 1993, Vol. 15, No. 1, pp. 22–38.
  • Минаматская конвенция о ртути. ЮНЕП, 2013 г. http://www.mercuryconvention.org
  • Belkhir L., A. Elmeligi A. Assessing ICT global emissions footprint: Trends to 2040 and recommendations // Journal of Cleaner Production, 2018, Vol. 177, pp. 448-463.
  • Декларация Конференции Организации Объединенных Наций по проблемам окружающей человека среды, http://www.un.org/ru
  • Brown R., Webber C., Koomey J. Status and Future Directions of the ENERGY STAR Program // Energy, 2002, Vol. 27, Issue 5, pp. 505-520.
  • Murugesan S. Harnessing green IT: Principles and practices // IT professional, 2008, Vol. 10, No. 1, pp. 24-33.
  • Saha B. Green Computing // International Journal of Computer Trends and Technology (IJCTT), 2014, Vol. 14, No. 2, pp. 46-50.
  • Electronic Product Environmental Assessment Tool (EPEAT), https://www.epa.gov
  • IEEE Std 1680-2006. Standard for Environmental Assessment of Personal Computer Products, Including Laptop Personal Computers, Desktop Personal Computers, and Personal Computer Monitors.
  • Браун Б. Ethernet энергию сбережет // Computerworld Online, 2010, https://www.osp.ru/news/articles/2010/29/13003272
  • Directive 2011/65/EU of the European Parlament and of the Council of 8 June 2011. Оn the restriction of the use of certain hazardous substances in electrical and electronic equipment, http://www.eur-lex.europa.eu/legal-content/ en/TXT/?uri=celex:32011L0065
  • Kama M., Shiratori T. Contribution of Asian industries to hazardous substances management and e-waste recycling // Engineering Journal, 2016, No. 4, pp. 1-10.
  • Raza Kh., Patle V.K., Arya S. A review on green gomputing for eco-friendly and sustainable IT // Journal of Computational Intelligence and Electronic Systems, 2012, Vol. 1, No. 1, pp. 3-16.
  • Directive 2012/19/EU of the European Parliament and of the Council of 4 July 2012 on waste electrical and electronic equipment (WEEE), http://www.eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32012L0019
  • The e-Stewards Story, http://www.e-stewards.org
  • The Green Grid, http://www.thegreengrid.org
  • Miller R. Data Center Water Use Moves to the Forefront, https://www.datacenterknowledge.com
  • 80 PLUS Certified Power Supplies and Manufacturers. https://www.plugloadsolutions.com
  • Roach J. Under the sea, Microsoft tests a datacenter that’s quick to deploy, could provide internet connectivity for years, 2018, https://www.news.microsoft.comfor-years
  • Singh Sh., Gond S. Green computing and its impact. Emerging, Chapter 4, Research Surrounding Power Consumption and Performance Issues in Utility Computing, 2016, pp.69-83.
  • Rouse M. Power usage effectiveness (PUE),http://www.searchdatacenter.techtarget.com
  • Кириллов И, Коваленко К. Эффективный дата-центр: о PUE и не только // Сети и бизнес, 2015, Т. 80, № 1, сс. 86-95.
  • Кириллов И. ЦОД в мире: что нового? // Сети и бизнес, 2015, Т. 85, № 6, сс. 60-69.
  • Bradbury Super cool: Arctic data centers aren't just for Facebook, 2016, https://www.theregister.co.uk/2016/05/12/power_in_a_cold_climate/
  • Jaureguialzo E. PUE: The Green Grid metric for evaluating the energy efficiency in DC (Data Center) / Measurement method using the Power Demand, Telecommunications Energy Conference (INTELEC), 2011, pp. 1-8.
  • Feldman M. TOP500 Meanderings: Supercomputers Take Big Green Leap in 2017, https://www.top500.org/news
  • Green500 List for June 2018, https://www.top500.org/green500/list/2018/06
  • Green500 Lists, http://www.top500.org/green500/lists
  • Agayev B.S., Aliyev T.S. Сlassification of impact factors of certain electronic waste groups on human health // Problems of information society, 2018, No. 1, pp. 71-78.
  • “Əhalinin ekoloji təhsili və maarifləndirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu. 2002, http://www.eco.gov.az