AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI
İNKİŞAF ETMİŞ ÖLKƏLƏRİN “BİG DATA” İLƏ BAĞLI TƏŞƏBBÜSLƏRİ
Hacırəhimova Məkrufə Ş., Əliyeva Aybəniz S.

Elm, səhiyyə, sənaye, biznes və s. kimi sahələrdə strateji resurs kimi dəyərləndirilən böyük verilənlər (ing. big data) getdikcə dövlət orqanlarının da diqqətini cəlb etməkdədir. Bir sıra dövlətlər hazırda qərar qəbuletmə proseslərinin, təşkilatların fəaliyyətinin səmərəliliyinin artırılması, yeni xidmətlərin yaradılması, yeni ideyaların əldə edilməsi və s. imkan verən böyük həcmli verilənlərdən faydalanmağa istiqamətlənmişdir. Bir sıra ölkələrdə “big data” texnologiyalarının tətbiqinə və bu sahədəki problemlərin həllinə dövlət səviyyəsində hərtərəfli dəstək verilməkdədir. Bu işdə bəzi inkişaf etmiş ölkələrin “big data” təşəbbüsləri tədqiq olunur. İlk növbədə, beynəlxalq təşkilatların “big data”ya baxışları diqqətə çatdırılır. Böyük Britaniya, Fransa, ABŞ, Avstraliya, Cin, Koreya və s. kimi dövlətlərin “big data” strategiyaları araşdırılır. Azərbaycanda “big data” texnologiyaları ilə bağlı dövlət siyasətinin formalaşdırılmasına dair təklif və tövsiyələr irəli sürülür (səh.12-23).

Açar sözlər:“big data”; “big data” texnologiyaları; “big data”analitikası; “big data” strategiyası, verilənlər alimi.
Ədəbiyyat
  • Big data - big today, normal tomorrow, 2013, http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/oth /23/ 01/T 23 0 10000220001PDFE.pdf
  • Əliquliyev R.M., Hacırəhimova M. Ş. "Big Data" fenomeni: problemlər və imkanlar//İnformasiya texnologiyaları problemləri, 2014, №2, s. 3–16.
  • Jina X., Benjamin W. W., Chenga , Wanga Y. Significance and Challenges of Big Data Research // Big Data Research,2015, vol. 2, no. 2, pp. 59–64.
  • Big Data, Big Impact: New Possibilities for International Development, 2012, http://www.weforum.org/reports
  • http://www.unglobalpulse.org/about-new
  • Big data for development: challenges & opportunities, 2012, http://www.unglobalpulse.org/projects
  • Exploring data-driven innovation as a new source of growth: mapping the policy issues raised by 'big data', 2013, http://www.oecd-ilibrary.org/science-and-technology/
  • Horizon 2020 - The EU Framework Programme for Research and Innovation 2014-2020, ec.europa.eu/programmes/horizon2020
  • http://www.cordis.europa.eu/project/rcn/193971_en.html
  • http://www.big-data-europe.eu/big-data-europe-project-launch
  • http://horizon2020projects.com/h2020-project-centres-on-dealing-with-big-data
  • KNOW (Interconnecting knowledge for the early identification of issues, events and developments) project, 2011, http://cordis.europa.eu/result/rcn/54661_en.html
  • Big Data in Action for Development, 2014,http://www.data.worldbank.org
  • Big data is a big deal, 2012,http://www.whitehouse.gov/blog/2012/03/29/
  • https://www.whitehouse.gov/big_data_fact_sheet_final_1.pdf
  • http://www.nsf.gov/news/news_summ.jsp?cntn_id=12360710
  • http://www.science.energy.gov/news/
  • http://www.darpa.mil/program/xdata
  • Australian Pubic Service Big Data Strategy,2013, http://www.finance.gov.au
  • Lammerant H., Galetta A., Paul De Hert, Bigagli L., Mazzetti P., Grumbach S. Big Data Policies BYTE project, 2014,byte-project.eu
  • http://www.cio.com.au/article/524794/
  • Seizing the data opportunity. A strategy for UK data capability, https://www.gov.uk/
  • Industrial Strategy: government and industry in partnership, https://www.gov.uk/
  • http://www.statslife.org.uk/features/22-introducing-the-uk-data-service.
  • UK Data Service-http://ukdataservice.ac.uk
  • https://www.gov.uk/government/speeches/eight-great-technologies
  • https://www.gov.uk/government/publications/information-economy-strategy
  • https://www.gov.uk/government/publications/uk-data-capability-strategy
  • http://s244543015.onlinehome.fr/2014/11/clerc_big-data-icci-2014.pdf
  • The new face of industry in France, http://www.entreprises.gouv.fr/
  • World Bank: India Overtakes Japan as World's Third Largest Economy, http://thediplomat.com/2014/05/
  • Japan: Big Data For A Bigger Economy, 2013, http://opentoexport.com/
  • http://www.internetlivestats.com/internet-users/japan/
  • Open Government Data Strategy, 2012 http://japan.kantei.go.jp
  • Declaration to be the world’s most advanced IT nationt, 2013, http://japan.kantei.go.jp/policy/it/2013/0614_declaration.pdf
  • New Growth Strategy: The Formulation of "Japan Revitalisation Strategy-Japan is Back", 2013, //http://japan.kantei.go.jp
  • https://www.kantei.go.jp/jp/singi/keizaisaisei/pdf/en_saikou_jpn_hon.pdf
  • Jackie Hoi-Wai C. Big Data for Development in China : UNDP China Working Paper, 2014, http://www.cn.undp.org/
  • http://www.internetlivestats.com/internet-users/china/
  • Jung S. Open Source Technologies for the World of Big Data, 2015, http://www.koreafocus.or.kr/design2/layout/content_print.asp?group_id=104534
  • Adarsh D., Bruno S., Rade N. Korea shows how to use Big Data for development, 2015, http://blogs.worldbank.org/
  • Song T.M., Ryu S. Big Data Analysis Framework for Healthcare and Social Sectors in Korea // Journal Healthcare Information Research, 2015, vol. 21, no. 1, pp. 3–9.
  • Azərbaycan Respublikasının inkişafı naminə informasiya və kommunikasiya texnologiyaları üzrə Milli Strategiya (2003-2012-ci illər), 17 fevral 2003-cü il, http://www.mincom.gov.az/assets/Uploads/KTMilliStrategiya3.doc.
  • Azərbaycan 2020: gələcəyə baxış” İnkişaf Konsepsiyası, 29 dekabr 2012-ci il, http://e-qanun.gov.az/framework/25029
  • Azərbaycan Respublikasında informasiya cəmiyyətinin inkişafına dair 2014-2020-ci illər üçün milli strategiya. 2 aprel 2014-cü il, http://president.az/articles/11312
  • Elektron Hökumət Bülleteni, Elektron Hökumət Portalı, Bülleten № 36, 2015, https://www.e-gov.az e-gov.azwww.e-gov.az