AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI
IDEA4SP: E-KİTABXANALAR ÜÇÜN İNFORMASİYA TƏHLÜKƏSİZLİYİ MODELİ (azərb.)
İmamverdiyev Yadigar N.

Elektron kitabxanalar onlayn kitabxana-informasiya xidməti göstərən mürəkkəb informasiya sistemidir və belə sistemlər üçün informasiya təhlükəsizliyi və fərdi məlumatların konfidensiallığı kritik əhəmiyyət daşıyır. Məqalədə elektron kitabxanalarda informasiya təhlükəsizliyi problemlərini analiz etmək üçün IDEA4SP modeli təklif edilir və aktual problemlər bu modelin səviyyələri üzrə strukturlaşdırılır. Həmçinin elektron kitabxanalarda fərdi məlumatların təhlükəsizliyi və intellektual mülkiyyətin qorunmasına texnoloji yanaşmalar da analiz edilir (səh.74-83).

Açar sözlər:elektron kitabxana, fərdi məlumatlar, informasiya təhlükəsizliyi, gizlilik, IDEA4SP.
DOI : 10.25045/jpis.v08.i2.08
Ədəbiyyat
  • Arms W.Y. Digital Libraries. - Cambridge, MA: The MIT Press, 2000, 304 p.
  • Al-Suqri M. Afzal W., Digital age: Challenges for libraries // Information, Society and Justice, 2007, vol. 1, no. 1, pp. 43-48.
  • Fox E., ElSherbiny N. Security and digital libraries. Digital Libraries - Methods and Applications. K.H.Huang (Ed.), InTech, 2011, pp. 151-160, http://www.intechopen.com/books/digital-libraries-methods-and-applications/security-and- digital-libraries
  • Anday A., Francese E., et al. Information security issues in a digital library environment: A literature review // Bilgi Dünyası, 2012, vol. 13, no. 1, pp. 117-137.
  • Hadow K. Data security for libraries: Prevent problems, don’t detect them // Feliciter, 2009, vol. 55, no. 2, pp. 50.
  • Azərbaycan Respublikasında kitabxana-informasiya sahəsinin 2008-2013-cü illərdə inkişafı üzrə Dövlət Proqramı, 6 oktyabr 2008-ci il, http://www.e-qanun.az/alpidata/ framework/ data/15/c_f_15493.htm
  • Xələfov A.A. Müstəqillik illərində Azərbaycanda kitabxanaşünaslığın inkişafı // AMEA MEK-in Elmi əsərləri, 2010, №11, s.3-31.
  • Əliyeva-Kəngərli A. Elektron kitabxanaların inkişafı dünya və Azərbaycan təcrübəsi, problemlər, perspektivlər // AMEA MEK-in Elmi əsərləri, 2004, № 5, s.3-11.
  • Cəfərov C.A. Kitabxana-informasiya xidmətində elektron kataloq. Bakı: Proqres, 2012, 224 s.
  • Əliquliyev R.M., Məmmədov E.Ç. İnteqral kitabxana sistemləri və elektron kitabxanaların qarşılıqlı inteqrasiyasının bəzi məsələləri // Təhsildə İKT, 2011, №3, s.4-10.
  • Kərimova S.H. Kommersiya tipli tammətnli verilənlər bazalarının formalaşması, xüsusiyyətləri və problemləri // İnformasiya cəmiyyəti problemləri, 2012, №2 (6), s. 64-74.
  • Lancaster F.W. Libraries and librarians in the age of electronics. Arlington, VA: Information resources press, 1982, 229 p.
  • Антопольский А.Б., Вигурский К.В. Концепция электронных библиотек // Электронные библиотеки, 1999. Т. 2. Вып. 2, http://www.elbib.ru/index.phtml?page=elbib/rus/journal/ 1999/part2/antopol
  • Kruk S., McDaniel B. Semantic Digital Libraries. Springer Verlag. 2008, 245 p.
  • Baruzzo A., Casoto P., Challapalli P., Dattolo A., Pudota N., Tasso C. Toward semantic digital libraries: Exploiting web 2.0 and semantic services in cultural heritage // Journal of Digital Information, vol. 10, no. 6, 2009, http://www.journals.tdl.org/jodi/index.php/jodi/article/view/688/576
  • Lagoze C., Davis J.R. Dienst: An architecture for distributed document libraries // Communications of the ACM, 1995, vol. 38, no. 4, pp. 1.
  • Candela L., Castelli D., Ferro N., Koutrika G., et al. The DELOS Digital Library Reference model. Foundations for digital Libraries (Version 0.98), 2008, http://www.eprints.port.ac.uk/4104
  • Gonçalves M.A., Fox E.A. 5SL – A language for declarative specification and generation of digital libraries / Proceedings of the 2nd ACM/IEEE-CS Joint Conference on Digital Libraries, 2002, pp. 263-272.
  • Gonçalves, M.A., et al. Streams, structures, spaces, scenarios, societies (5s): A formal model for digital libraries // ACM Transactions on Information Systems, 2004, vol. 22, no. 2, pp. 270-312.
  • Online Computer Library Center (OCLC): OCLC Digital Archive Preservation Policy and Supporting Documentation. Dublin, Ohio, 2006, 19 p.
  • Stallings W. Cryptography and Network Security. 4 ed. Pearson Prentice Hall: 2006.
  • Neuhaus P. Privacy and confidentiality in digital reference // Reference & User Services Quarterly, 2003, vol. 43, no. 1, pp. 26-36.
  • Saeednia S. How to maintain both privacy and authentication in digital libraries // International Journal on Digital Libraries, 2000, vol. 2, no. 4, pp. 251-258.
  • Kuzma J. European digital libraries: Web security vulnerabilities // Library Hi Tech, 2010, vol. 28, no. 3, pp. 402-413.
  • Adam N.R., Atluri V., Bertino E., Ferrari E. A content-based authorization model for digital libraries // IEEE Transactions on Knowledge and Data Engineering, 2002, vol. 14, no. 2, pp. 296-315.
  • Ferrari E., Adam N.R., Atluri V., Bertino E., Capuozzo U. An authorization system for digital libraries // The VLDB Journal, 2002, vol. 11, no. 1, pp. 58 – 67.
  • Tyrväinen P. Concepts and a design for fair use and privacy in DRM // D-Lib Magazine, 2005, vol. 11, no. 2, http://www.dlib.org/dlib/february05/tyrvainen/02tyrvainen.html
  • ElSherbiny N. Security in digital libraries. Masters Thesis. June 2011.
  • Tolone W., et al. Access control in collaborative systems // ACM Computing Surveys, 2005, vol. 37, no. 1, 29-41.
  • Information Supplement - PCI DSS E-commerce Guidelines. January 2013. 40 p.
  • Sturges P., Davies E., Dearnley J., Iliffe U., Iliffe U., Oppenheim C., Hardy R. User privacy in the digital library environment: an investigation of policies and preparedness // Library Management, 2003, vol. 24, no. 1/2, pp.44-50.
  • American Library Association Code of Ethics, http://www.ala.org/advocacy/proethics/codeofethics/codeethics
  • Questions and Answers on Privacy and Confidentiality, http://www.ala.org/advocacy/intfreedom/librarybill/interpretations/qa-privacy
  • Noh Y. Digital library user privacy: changing librarian viewpoints through education // Library Hi Tech, 2014, vol. 32, no: 2, pp.300-317.
  • Gibb F., Thornley C., Ferguson S., Weckert J. The application of RFIDs in libraries: an assessment of technological, management and professional issues // International Journal of Information Management, 2011, vol. 31, no. 3, pp. 244-251.
  • American Library Association. RFID in libraries: privacy and confidentiality guidelines, 2006, http://www.ala.org/advocacy/intfreedom/statementspols/otherpolicies/rfidguidelines
  • Kelly E.P., Ericson G.S. RFID tags: Commercial applications v. privacy rights // Industrial Management and Data Systems, 2005, vol. 105, no. 6, pp. 703-713.
  • Ngai E.W.T., Moon K.K.L., Riggins F.J., Yi C.Y. RFID research: An academic literature review (1995-2005) and future research directions // International Journal of Production Economics, 2008, vol. 112, pp. 510-520.
  • Rieback M.R., Simpson P.N.D., Crispo B., Tanenbaum A.S. RFID malware: Design principles and examples // Pervasive and Mobile Computing, 2006, vol. 2, pp. 405-426.