AZƏRBAYCAN MİLLİ ELMLƏR AKADEMİYASI
İNFORMASİYA CƏMİYYƏTİNDƏ MİLLİ KRİPTOQRAFİYA SİYASƏTİNİN FORMALAŞDIRILMASI PROBLEMLƏRİ
İmamverdiyev Yadigar N.

İnformasiya cəmiyyətində informasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsinin texnoloji komponentlərinin reallaşdırılmasında kriptoqrafiya metodları mühüm rol oynayır. Bu tədqiqat işində informasiya cəmiyyətində milli kriptoqrafiya siyasətinin formalaşdırılması və həyata keçirilməsi problemləri analiz edilir, inkişaf etmiş ölkələrin bu sahədə təcrübəsi araşdırılır, kriptoqrafiya üzrə açıq beynəlxalq müsabiqələrin təcrübəsi əsasında kriptoqrafiya sahəsində elmi tədqiqatların müasir vəziyyəti analiz edilir. Nəticə olaraq, inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün model kriptoqrafiya siyasətinin əsas istiqamətləri müəyyən edilir və bu siyasətin praktiki həyata keçirilməsində qarşıya çıxması gözlənilən bir sıra problemlər üzrə tövsiyələr verilir. (12-23)

Açar sözlər:informasiya cəmiyyəti; informasiya təhlükəsizliyi; kriptoqrafiya; kriptoanaliz; kriptoqrafiya siyasəti
Ədəbiyyat
  • Əliquliyev R. M., İmamverdiyev Y. N. Rəqəmsal imza texnologiyası. Bakı: Elm, 2003, 132s.
  • Əliquliyev R. M., İmamverdiyev Y. N. Kriptoqrafiya tarixi. Bakı: İnformasiya Texnologiyaları, 2006, 192 s.
  • Əliquliyev R. M., İmamverdiyev Y. N. Kriptoqrafiyanın əsasları. Bakı: İnformasiya Texnologiyaları, 2006, 698 s.
  • Diffie W., LandauS. The Export of Cryptography in the 20th and the 21st Centuries. Karl de Leeuw, Jan Bergstra, ed. The history of information security. A comprehensive handbook. Elsevier, 2007, pp. 725-737.
  • Dam K.W., Lin H.S. Cryptography's role in securing the information society. Washington, DC: National Academy of Sciences, 1996, pp. 1-688.
  • Gallery E., Mitchell C.J. Trusted Computing: Security and Applications // Cryptologia, 2008, Vol. 33, No. 3, pp. 217-245.
  • Green L. Trusted Computing Platform Alliance: The Mother(board) of all Big Brothers. 2002, https://www.cypherpunks.to/TCPA_DEFCON_10.pdf
  • Global Internet Liberty Campaign. An International Survey of Encryption Policy. 1998, http://gilc.org/crypto/crypto-survey.html
  • OECD Guidelines for Cryptography Policy, 1997, http://www.oecd.org
  • Government of Canada: A Cryptography Policy Framework for Electronic Commerce: Building Canada's Information Economy and Society, 1998, 42 p., http://www.strategis.ic.gc.ca/crypto
  • Herson D. The changing face of international cryptography policy Part 2 — The United Kingdom // Computer Fraud & Security, 1999, Vol. 1999, No. 7, pp. 10–11.
  • İmamverdiyev Y.N., Kang T.W. Əşyaların İnterneti üçün yüngülçəkili kriptoqrafiya / Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin 90 illik yubileyinə həsr olunmuş “İnformasiya təhlükəsizliyi problemləri üzrə I respublika elmi-praktiki konfransı”nın materialları, 2013,  137-140.
  • Zimmermann Ph. PGP Source Code and Internals. MIT Press. 1995, 933 p.
  • Imamverdiyev Y.N., Teoh A.B.J., Kim J. Biometric cryptosystem based on discretized fingerprint texture descriptors // Expert Systems with Applications, 2013, .vol. 40, 5, pp. 1888–1901.
  • Имамвердиев Я. Н., Гаджирагимова М. Ш. Архитектура инфраструктуры доверия электронным документам в среде электронного государства // Телекоммуникации, 2011, № 11, c. 18-26.
  • Ахадова З. М. Актуальные вопросы совершенствования стандарта FIPS 140-2 // Вопросы защиты информации, 2006, N 4, c. 6-11.
  • İmamverdiyev Y. N. QOST-28147-89 standartında əvəzetmə bloklarının generasiyası / “İnformasiya texnologiyaları və telekommunikasiya” (IT&TC’2007), 3-cü Beynəlxalq elmi-praktiki konfrans, 2007.
  • Information and Communications Technologies (H2020-ICT-2014-1), Topic: Cybersecurity, Trustworthy ICT (ICT-32-2014), http://www.ec.europa.eu